Naar alle uitgelichte kunstenaars

Willem Visser

In deze rubriek plaatst exto elke maand een interview met een van haar kunstenaars in de rubriek 'Uitgelicht'. Deze keer is het de beurt aan Willem Visser.

Willem Visser
Willem Visser

Hoe ben je in aanraking gekomen met jouw manier van werken?
Het gaat mij niet in de eerste plaats een manier van werken, maar om een manier van kijken. Toen ik in 1979 van de Rotterdamse academie kwam was popart een soort referentiepunt. Als zelfstandig beeldend kunstenaar ontwikkelde ik mij daarna steeds meer als landschapsschilder. Dat kwam omdat ik het landschap van mijn jeugd (her)ontdekte: de Krimpenerwaard. Vanaf een dijk zag ik bijvoorbeeld sloten tussen groene vlakken waarin de lucht werd weerspiegeld. Wat ik in popart had gezocht; abstracte elementen in alledaagse onderwerpen, bleek in dit landschap gewoon in een natuurlijke setting al aanwezig.

Ik word geïnspireerd door wat ik zie

Wat is het verhaal bij je inzending?
Ik ben een figuratief schilder: de alledaagse werkelijkheid is voor mij het uitgangspunt. De 'vertaling' daarvan in verf is een ander verhaal. De essentie van het geschilderde beeld staat voor mij altijd centraal. Dat betekent dat ik die werkelijkheid verander als er elementen in zitten die ik wil benadrukken, of weglaat als ik ze niet kan gebruiken.
Daarbij valt mijn verhaal uiteen in twee episoden: van 1979 tot 2002 en van 2017 tot heden. De vijftien jaar daartussen heb ik arbeids- en organisatiepsychologie gestudeerd en werkte ik o.a. als projectondersteuner, tekstschrijver en webbeheerder. Dat was natuurlijk iets heel anders, maar ik had na meer dan 20 jaar in de beeldende kunst behoefte aan nieuwe uitdagingen. Die beeldende kunst bleef overigens wel altijd mijn warme belangstelling houden. Ik hield mij alleen verre van het schilderen zelf.
Uiteindelijk stak de liefde voor het schilderen toch weer de kop op. In 2017 stofte ik daarom mijn penselen af en ben weer gaan schilderen. Het gekke was dat het helemaal niet voelde alsof ik het 15 jaar niet had gedaan. Zwemmen en fietsen schijn je niet te verleren en blijkbaar is dat met schilderen ook het geval. Ik had nog steeds dezelfde voorliefdes en opvattingen. Ik heb alleen gekozen voor olieverf als mijn medium, terwijl ik vroeger met acrylverf werkte. De textuur van olieverf vind ik namelijk mooier.

Zomer in Friesland - Willem Visser
Zomer in Friesland, 1995; acrylverf op papier, 37x25 cm — Willem Visser


Polderlandschap met wilgen en tegenlicht. - Willem Visser
Polderlandschap met wilgen en tegenlicht, 2001; acrylverf op doek, 30x30 cm — Willem Visser

Wie of wat inspireert jou in je werk?
Ik word geïnspireerd door wat ik zie. Niet om dat één op één weer te geven in een realistische afbeelding, maar omdat ik die werkelijkheid wil vertalen in een beeld waarmee ik wat mij aanspreekt of opvalt in het onderwerp benadruk. Dat kan kleur zijn, een bepaalde lichtval, een bijzondere atmosfeer, opvallende schaduwpartijen of de eerder genoemde weerspiegelingen in een sloot.


Duilhac-sous-Peyrepertuse - Willem Visser
Duilhac-sous-Peyrepertuse, 2020; olieverf op doek, 30x40 cm — Willem Visser

Welk werk heeft een speciale betekenis voor jou en waarom?
Voor mij is ‘Gezicht op Duilhac-sous-Peyrepertuse’ uit 2020 van speciale betekenis. Ik weet meestal wel waar ik wil uitkomen met een schilderij, maar de weg naar dat doel is soms kronkelig. In dit geval ging het om de oranje daken en de zinderende zon op het dorp waardoor diepe slagschaduwen ontstonden. Het proces van schilderen is nodig om dat beeld te ‘ontwikkelen’. Soms gaat dat makkelijk. Maar het kan ook zijn dat je stuit je op dingen die niet ‘werken’ bij de vertaling van het (voor)beeld naar je schilderij. Een kleur past niet, een boom staat in de weg. Dat soort dingen. Je moet dan voortdurend het beeld bijstellen. Dat is geen ramp, want het hoort bij het vak. Maar het is altijd heel bevredigend als die ‘vertaalslag’ organisch en soepel verloopt. Dat voelt dan alsof het schilderij ook heel natuurlijk ontstaat.


De lol van het schilderen zit voor mij in het schilderen zelf

Herfst - Willem Visser
Herfst, 2019; olieverf op doek, 30x30 cm — Willem Visser

Hoe zou je je techniek omschrijven?
Gek genoeg ben ik me nooit echt zo bewust van het hanteren van een bepaalde techniek. De lol van het schilderen zit voor mij in het schilderen zelf; het zoeken naar de juiste kleur of vorm om daarmee stap voor stap gestalte te geven aan een beeld dat me voor ogen staat. Ik hou daarbij wel van een lekkere verftextuur: je mag best zien dat het geschilderd is. En ik kan nog steeds enthousiast worden dat als ik een paar vlakken of kleuren naast elkaar schilder, er ineens een ruimte of licht ontstaat dat daarvoor niet aanwezig was. Dat is voor mij de magie van het schilderen en dat vind ik veel belangrijker dan welke techniek ook.

Wat betekent kunst voor jou?
Als middelbare scholier kwam ik voor het eerst in contact met beeldende kunst toen ik in de jaren zeventig de overzichtsexpositie van Salvador Dali bezocht in Boijmans te Rotterdam. Wat ik daar zag vond ik echt overweldigend. ‘Hoe doet-ie dat?’ vroeg ik mij direct af. En direct daarna realiseerde ik me: ‘Dat wil ik ook kunnen’. Dat is me altijd bijgebleven. Natuurlijk veranderen je voorkeuren en voorliefdes in de kunst naarmate je ouder wordt. Maar ook nu nog ervaar ik een gevoel van betovering en verwondering als ik in een museum rondloop en zie wat er in de loop van eeuwen is gemaakt. Ik realiseer me dan dat we als schilders allemaal gebruikmaken van dezelfde taal: een soort universele beeldtaal. Die taal kan aan de ene kant verrassend eenvoudig lijken en tegelijkertijd heel diep zijn.


Klaprozen - Willem Visser
Klaprozen, 2019; olieverf op doek, 30x30 cm — Willem Visser
Bos in de Ardèche - Willem Visser
Bos in de Ardèche, 2020; olieverf op doek, 30x30 cm — Willem Visser