Naar alle columns

Niet in de hand

Door Agnes Frijlink

Je hebt niet altijd alles in de hand en je kunt niet alles voorzien. Meestal gaan de dingen zoals we verwachten dat ze zullen gaan; en als dat lange tijd zonder bijzonderheden zo gaat, gaan we eraan wennen en denken we dat we 'het' in de hand hebben. Maar dat is maar schijn.

Zo zei ik een maand geleden – tijdens een bergwandeling op Kreta – tegen manlief dat de kans dat we daar ter plekke een mountainbiker tegen zouden komen kleiner was dan de kans dat we een meteoriet op ons hoofd zouden krijgen. Nog geen week later, terug in Nederland, sloeg een meteoriet binnen een straal van 20 km van ons huis in (men heeft de steen nog niet gevonden). Gek toch? Niemand zag hem aankomen.

Gebied waar meteoriet is ingevallen
Gebied waar meteoriet is ingevallen

En mijn duif,....'mijn' duif? De duif die ik als babykuiken vond en grootbracht afgelopen maart, voor wie ik een til bouwde waar hij, als hij wilde, kon eten en drinken en beschutting vinden. Slapen doet hij, sinds hij goed kan vliegen, elders, maar hij bleef trouw iedere dag komen. Hij is (bij mij) meer dan handtam, ik kan ermee lezen en schrijven. Nu heb ik hem al bijna twee weken niet gezien. Zo ineens. Heeft hij eindelijk een vrouwtje gevonden? Ik hoop het. Of is hij gepakt door een kat of buizerd of aangereden door een auto? Intussen zit ik maar naar de til te kijken of hij er niet toch even landt, even komt zeggen dat alles goed met hem is,.....maar nee, het blijft eng en pijnlijk leeg. Ik heb het niet in de hand.

Maar nee, het blijft eng en pijnlijk leeg

En dan mijn racefiets. Van die ene echte crash die ik ermee gehad heb bleef mij een ding bij, en dat is: ik zag het niet aankomen. Tijdens het racen de daarop volgende drie jaren bleef dat mij achtervolgen. Op een racefiets ga je hard en je wil ook hard, want je wil een goed gemiddelde scoren. Elke wielrenner heeft een fietscomputer op het stuur; en dat ding domineert alles. Ook bij mij. Ik ben iemand anders als ik op die fiets zit; ik ben niet aardig, ik erger mij aan alles en iedereen die in de weg fietst of met honden loopt, aan katten die oversteken, rode lichten, auto's die niet voldoende afstand houden, etc. Ik kom totaal opgefokt thuis. En dan die gedachte, 'wat had er allemaal mis kunnen gaan'? Veel! Maar ik zou het niet hebben zien aankomen. Een week geleden heb ik de racefiets daarom verkocht.

De duif is weg, de racefiets is weg en de meteoriet ligt binnen een straal van 25 kilometer.

Geen column zonder kunst natuurlijk

Geen column zonder kunst natuurlijk. Ik vond een heel mooi werk dat ook nog eens een heel mooi voorbeeld is van een situatie die niet voorzien is. Waar alles ineens heel anders loopt dan gepland. Het werk is van Albert Weisgerber (1878 – 1915). Weisgerber was een Duitse kunstschilder en graficus. Hij werkte voornamelijk in een impressionistische stijl, maar in zijn latere werk gebruikte hij duidelijk expressionistische elementen. Hoewel zijn 'later' nooit echt tot bloei heeft kunnen komen, hij sneuvelde in de Eerste Wereldoorlog.

Terebint – Terpentijnboom - Albert Weisgerber
Terebint – Terpentijnboom — Albert Weisgerber

Zijn werk 'Absalom'(1914) valt onder zijn latere werk en sprong er meteen tussenuit toen ik zocht naar schilderijen met dit thema. Zo krachtig en origineel. Het kent een sterke compositie in kleur en vorm, mooie benadering; gewoon raak. Absalom, een bijbelse figuur, was de derde zoon van koning David. Hij had een poging tot machtsovername gedaan en was met zijn troepen in gevecht met de legers van zijn vader. De legers van David hadden de overhand en Absalom moest vluchten. Tijdens zijn vlucht op een muilezel raakte hij met zijn haren verstrikt in de takken van een boom, meer precies de terpentijnboom. Hij zat vast, kon geen kant op. De legerleider Joab stak hem met een stok drie keer in de borst en de soldaten van David sloegen hem tot hij dood was. Een marteldood.

Dat had Absalom van tevoren niet kunnen bedenken. Hij had van zijn ezel kunnen vallen en een arm breken ofzo, maar dit? Zo? Wat een vernederende manier om aan je einde te komen.

Absalom - Albert Weisgerber
Absalom — Albert Weisgerber

Het is echt een mooi werk. We zien Absalom op de rug, de stammen van de bomen lijken een soort duistere reuzen, de tak een tentakel. Zijn houding is er werkelijk een van iemand die verschrikt, iemand die niet weet wat hem overkomt. Hij heeft het niet meer in de hand. Hij is net door de takken gegrepen, het echte hangen moet nog beginnen. Zijn ezel is doorgerend. Het enige wonderlijke is dat Absalom blonde haren heeft. Maar ach, schilder's vrijheid, zullen we maar zeggen.