Naar alle columns

Fiets weg!

Door Agnes Frijlink

Huh? Het zal toch niet? Dat kan niet! Daar had hij gestaan, tegen de gevel, mijn eerste mountainbike. Hij stond op slot weliswaar, maar was niet geketend aan een lantarenpaal of iets dergelijks; iets wat ik na deze ervaring altijd ben gaan doen. Ik weet het jaar en de plaats nog precies: 1997 te Kampen. Dwaze rondjes liep ik door de buurt om telkens terug te keren naar de plek waar ik de fiets had neergezet. Starend naar een herinnering. Ik zou hem nooit meer terugzien.

De schrik van Jits Bakker zal vele malen groter zijn geweest toen hij erachter kwam dat zijn fietsen, inclusief hun berijders, gestolen waren. Het beeld 'De wielrenners' werd in de nacht van 29 op 30 oktober 2003 gestolen uit het park 'Beelden op Beerschoten'; een beeldenpark speciaal voor Bakker's beelden, nabij Utrecht.

De wielrenners
De wielrennersG — Jits Bakker

Het is mij nooit helemaal duidelijk geworden waarom mensen kunst stelen, want, wat moet je ermee? Het beeld van de wielrenners is 180 cm lang; niet echt een handig formaat om in de kofferbak te vervoeren. Bovendien is het beeld loeizwaar. En hoewel de waarde van dit beeld op dat moment 80.000 euro was, kun je zo'n beeld aan de straatstenen niet kwijt omdat geen kunstverzamelaar een beeld dat als gestolen geregistreerd staat van je zal overnemen.

Dit is de grootste nachtmerrie van de kunstenaar.

Het beeld omsmelten en het brons verkopen, kan een optie zijn om er toch nog wat aan over te houden. Dit is tegelijkertijd de grootste nachtmerrie van de kunstenaar en een grote misdaad tegen de kunst. Wat dat betreft kunnen de dieven beter mijn racefiets stelen.

Er wordt meer kunst gestolen dan ik dacht, vooral beelden die op openbare plekken staan. Lang niet alle beelden worden opgespoord. Gelukkig voor Jits Bakker werd na enig recherchewerk ruim een jaar later, op 26 november 2004, het beeld van de wielrenners teruggevonden in Den Haag. Wat er precies mee gebeurd is in dat jaar is onduidelijk. Een pak van ons hart is dat het ongedeerd naar de maker terug kon en niet als een klomp brons in de aanbieding was gezet.

Maar een koe moet je niet aan een halsriem ophijsen.

Tot mijn schande had ik nooit van Jits Bakker gehoord. En dat terwijl hij een groot kunstenaar is die nationaal en internationaal bekend werd. Ik had hem moeten kennen, want het beeld 'De koe van Kampen', te Kampen was ook van zijn hand. Kampen is de stad waar ik studeerde en waar mijn fiets in 1997 dus gestolen werd. Het kan geen toeval zijn dat mijn fiets toen vlakbij dit beeld tegen een gevel stond.

De koe van Kampen
De koe van Kampen — Jits Bakker

De koe van Kampen verbeeldt de spottende sage dat toen er gras groeide op de toren iemand bedacht dat ze daar wel een koe op konden hijsen zodat die er kon grazen. Maar een koe moet je niet aan een halsriem ophijsen. Het arme dier stikte.

Jits Bakker overleed op 5 juni 2014. Zijn beelden zijn nog steeds te bewonderen in het eerder genoemde beeldenpark.