Naar alle columns

Elders

Door Agnes Frijlink

mtb in de bossen
MTB inde bossen

Haatimams, Trump, Sylvana, Zwarte Piet, vluchtelingen, Global Warming, milieuvervuiling, terreurdreigingen, oorlogen-aanslagen-oorlogen, ziekte en dood, Kerstinkopen, afstervend koraal, fascisme antiracisme, afgeslachte neushoorns, Wilders, Denk, ellende ellende. Smartphone en laptop, ze brengen mij al het nieuws. Of brengen ze de waan van de dag? Ik wil naar elders.

In deze koude maanden breng ik zoveel mogelijk tijd door in de bossen op de MTB. Het is altijd mooi. Weer of geen weer. Op druilerige vieze dagen kom ik zelden iemand tegen. De luxe van alleen zijn. Maar wat heet alleen? Er is die ree die oversteekt, de eekhoorn die snel de boom in schiet, de roodborst en de boomklever die alarm slaan, de goudhaantjes die in een zwerm door de toppen van de naaldbomen via hun morsecodes contact met elkaar houden.
Zomer, herfst, winter, lente. Sinds ik ruim drie jaar geleden de alcohol en tabak inruilde voor de fiets/en ben ik langzamerhand de schoonheid van de seizoenen gaan zien en ervaren. Je beleeft ze het best middenin de natuur zelf. Je moet er wat uren doorbrengen; lopend of fietsend. Voelen, ruiken, proeven en kijken. Weg van de waan..

De luxe van alleen zijn. Maar wat heet alleen?

Verlangen naar rust en natuur konden ze 200 jaar geleden ook. Hoezo, hadden ze het toen zo druk dan? Er waren nog geen auto's, vliegtuigen en snelwegen. Ze hadden nog nooit gehoord van televisies en smartphones. Als er een moord was gepleegd in Amsterdam, hoorden ze dat een week later in Assen, als zulk nieuws al overkwam. De geest werd niet vergiftigd met de eindeloze brij van beelden en informatie via de media. En toch verlangde men in de tijden van de romantiek terug naar iets, iets waarvan zij ook reeds vervreemd waren. Iets groters, iets oers en mystieks, iets dat buiten ons is en groter dan we kunnen bevatten maar waarmee we tegelijkertijd zijn verbonden.

Wandelaar boven de nevelen
Wandelaar boven de nevelen — Casper David Friederich

De Duitse schilder Casper David Friedrich (1774 -1840) was een van de eerste kunstenaars die de natuur een hoofdrol gaf in zijn werk. Van een bijrol als decorstuk waarin mensen een hoofdrol spelen, promoveert hij de natuur naar onderwerp. De natuur is een bezielde aanwezigheid waarin de mens een onbelangrijke passant is. Hoewel Friederich de natuur niet als vijand ziet, schildert hij bepaald geen lieve landschapjes. Nee, zijn landschappen zijn doorleefd, koud, rouw en kil en mensonvriendelijk en onbegaanbaar.

De geest komt tot rust en hier in dit elders is de ziel even echt thuis.

Zijn inspiratie deed Casper David Friederich op tijdens lange bergwandelingen die hij ondernam met een vriend. Friederich schilderde niet plein air, daarvoor waren de omstandigheden waarschijnlijk te bar. Hij maakte wel schetsen op locatie. Van die schetsen componeerde hij later in zijn atelier een schilderij in elkaar.

Het werk 'Wandelaar boven de nevelen' (1818) is zijn meest bekende werk. We zien een man op de rug, die kennelijk een behoorlijke wandeling/beklimming heeft gemaakt. Hij kijkt uit over een berglandschap en wij kijken met hem mee. Tussen de rotsige toppen hangen de nevelen. Wie zelf wel eens door een berglandschap heeft gewandeld weet hoe overrompelend en ontzagwekkend dit kan zijn. Hoe klein, tijdelijk, nietig en kwetsbaar je je voelt. Maar ook, want dat is het wonderlijke, hoe geborgen, verbonden en opgenomen je bent in deze wereld van ruwe rotsen en steile afgronden. De geest komt tot rust en hier in dit elders is de ziel even echt thuis.

Als je niet in de gelegenheid bent de natuur in te gaan en je wil toch graag even vluchten voor de informatiestroom, ga dan achter deze wandelaar staan en kijk over zijn schouder mee uit over de nevelen. Weg van de waan van de dag, naar elders.