Naar alle columns

De crash

Door Agnes Frijlink

Bam! Wat? In a split second, daar lig ik, maar ik sta meteen weer op. Is dat zo? Mijn linkerbeen hapert, ik werp er een vluchtige blik op en zie flinke vleeswond onder de knie. Ik roep luidkeels: 'GxxVerdxxme', en beland op mijn billen op straat. Wat is er gebeurd? Ik fiets op een lang recht stuk en maak vaart. Ik zal een aantal mensen voorbij gaan; niets raars aan. Tot een erg dikke mevrouw zonder waarschuwing, zonder over haar schouder te kijken, out of the blue, plots linksaf slaat. Kabam! Ik sla keihard tegen het asfalt.

Naast de vleeswond in de knie leverde deze botsing mij een breuk in het linker sleutelbeen, zware kneuzingen in mijn linkerhand en nog wat ongemakken op. De erg dikke vrouw had behalve de schrik, niets. Sport, en zeker de wielersport, is niet zonder gevaar.

Fiets van een gevallen renner
Fiets van een gevallen renner
Kabam! Ik sla keihard tegen het asfalt.

Mijn crash – die alweer bijna twee jaar geleden plaatsvond – was 'peanuts' in vergelijking met de crash van Annemiek van Vleuten onlangs op de Olympische Spelen in Rio. O, wat een drama. We zagen het gebeuren, live, en vreesden het ergste. Wielrennen is een fantastische sport, zowel om te beoefenen als om naar te kijken. Een mooie koers, man tegen man, vrouw tegen vrouw, is een genot. Alle profrenners zijn superhelden, ze beschikken over een megaconditie en over een dosis lef. Want lef moet je hebben wil je met 70 a 80 kilometer per uur, met niets dan een dun fietspakje en een eenvoudig helmpje, vastgeklikt aan je pedalen op een vederlichte fiets van een berg afracen.

QUOTE 2

Waarom nemen wielrenners zulke risico's? Waarom nam Van Vleuten zoveel risico? Ze lag op kop. De weg naar het hoogst haalbare, de roes naar Olympisch goud, ging stijl naar beneden. De weg was nat, dat is met racebandjes een crime. Een foute inschatting, hoe minimaal ook, kan fataal uitpakken. Iets te hoog gevlogen, iets te dicht bij de zon en de carbon fiets blijkt een vleugel van was; daar duikel je de diepte in. Einde oefening.

De val van Icarus
De val van Icarus — Peter Paul Rubens

Icarus? Ha, ja,.. ineens was daar de brug naar Icarus, de zoon van Daedalus. De mooie Griekse mythe over Deadalus en Icarus die door koning Minos op het eiland Kreta gevangen worden gehouden. Deadalus (die bouwmeester/uitvinder/architect is) bedenkt een manier om van het eiland af te komen. Hij bouwt vleugels van bogen en veren die met was bijeengehouden worden. Het werkt, ze vliegen. Icarus wordt wat te enthousiast, weet van geen ophouden. Deadulus waarschuwt hem niet te dicht bij de zon te vliegen omdat anders de was smelt, maar Icarus gaat hoger en hoger en neemt te veel risico. De was smelt, zijn vleugels glijden uit elkaar en Icarus stort in zee.

Een van de mooiste schilderijen die dit thema behandelen is het werk van Pieter Bruegel de Oude. Het oorspronkelijke werk dateert uit 1558, maar dat is verloren gegaan. Het schilderij dat hangt in het Museum voor Schone Kunsten in Brussel, werd lange tijd als het authentieke beschouwd maar blijkt gedateerd te zijn omstreeks 1600, terwijl Bruegel stierf in 1569. Het is naar alle waarschijnlijkheid een vroege kopie van het oorspronkelijke schilderij van Breughel.

Pieter Bruegel de Oude is zeer waarschijnlijk nooit op Kreta geweest. Toevallig is het ons favoriete eiland en daarom kunnen we stellen dat er van zijn landschap niet veel klopt. Maar dat geeft helemaal niks. Het is wel iets met bergen en baaien in ieder geval.

Wat dit schilderij zo bijzonder maakt, is de benadering van het onderwerp. Waar andere kunstenaars Icarus (als vanzelfsprekend) de hoofdrol geven, laat Bruegel de Oude Icarus als een soort figurant optreden. De boer ploegt gewoon door, kennelijk heeft hij ook niet in de gaten dat er zojuist iemand in zee is gestort, en de herder lijkt naar een vogel te luisteren, of-zo-iets. Niemand heeft aandacht voor het drama dat zich voltrekt. De overmoedige Icarus sterft zonder trommels en trompetten.

Landschap met de val van Icarus
Landschap met de val van Icarus — Pieter Bruegel de Oude

Nu voert het natuurlijk te ver om Annemiek van Vleuten te vergelijken met Icarus, iedere vergelijking gaat mank. Hoewel, zoals de boer doorploegt, zo zal ieder na een lichte verstoring in de dagelijkse routine, toch maar gewoon doorgaan met waarmee hij bezig is. En ook de koers houdt geen halt. In hun ooghoek zien de rensters een collega in de greppel liggen, maar ze hebben geen tijd; een stuurfout en ze gaan zelf en bovendien,...de race is nog niet afgelopen.

We waren even van slag na het zien van die verschrikkelijke crash. Een dag later gaat ons leven weer z'n 'gewone gangetje', terwijl Van Vleuten aankijkt tegen een lange revalidatieperiode. Geen goud voor haar, waarschijnlijk ook geen Olympische Spelen meer. Ik deed vanmiddag enige boodschappen in een supermarkt en zag boeren het hooi binnenhalen.