Naar alle uitgelichte kunstenaars

Bastiaan Mol

In deze rubriek plaatst exto elke maand een interview met een van haar kunstenaars in de rubriek 'Uitgelicht'. Deze keer is het de beurt aan Bastiaan Mol.

Bastiaan Mol aan het werk
Bastiaan Mol bij zijn werk

Hoe ben je in aanraking gekomen met jouw manier van werken?
Vanaf dat ik een potlood vast kon houden heb ik praktisch elke dag wel getekend en geschilderd. Tot 1986 werkte ik volledig autodidact en had mezelf allerlei trucjes en manieren aangeleerd, die voor mij goed werkten. Van 1986-1991 volgde ik de opleiding tot illustrator aan de Academie voor Kunstambachten te Antwerpen. Daar braken ze alles wat ik mezelf door de jaren heen had aangeleerd weer helemaal af. Vreemd, want je werd juist toegelaten als je een eigen stijl had. Tijdens mijn tweede jaar wist ik niet meer of ik er wel goed aan had gedaan op mijn 29e nog naar de academie te gaan, maar ik heb uiteindelijk toch volgehouden. Wat ik wilde leren was andere materialen en technieken leren gebruiken voor wat ik wilde maken; dat is wel gelukt vind ik zelf. De tijd van computers om voor dit soort werk te gebruiken was er nog lang niet. En ik ben ook altijd handmatig - niet digitaal - blijven werken. Dat wil zeggen dat ik tijdens mijn werk niet op een knopje kan drukken naar een vorig moment om fouten te herstellen.

Ik haal inspiratie uit allerlei soorten van muziek die elk een eigen sfeer oproepen

Blue Narcissus - Bastiaan Mol
Blue Narcissus, 2019 — Bastiaan Mol

Wat is het verhaal bij je inzending?
De werken die ik heb ingezonden zijn zo`n beetje de onderwerpen en manier van werken die ik zelf prettig vind om te doen. Ik probeer telkens wel weer andere onderwerpen te vinden en met andere materialen te experimenteren, maar zoals elke kunstenaar heb ik natuurlijk óók mijn favoriete onderwerpen en materialen. Zo werk ik bijvoorbeeld niet heel graag met acryl- en olieverf. Toch doe ik dit zo af en toe wel om mezelf een beetje te triggeren. Maar ik weet ook dat dit nooit mijn betere werken zijn.


Wie of wat inspireert jou in je werk?
Oh, daar kunnen we nog heel lang over doorpraten, want ik ben eigenlijk zelden of nooit zonder inspiratie. Ik haal inspiratie uit allerlei soorten van muziek die elk een eigen sfeer oproepen. Ik luister dan ook naar muziek van over de hele wereld. Als ik eenmaal aan het werk ben, moet ik altijd wel heel rustige muziek op de achtergrond hebben. Ik ben heel snel afgeleid, dus de radio met al zijn reclames staat hier nooit op, dat stoort me gewoon. Tussen 2013-2019 heb ik 52 portretten geschilderd van Portugese fadozanger/essen. Wanneer ik zo'n portret schilder, heb ik ook uitsluitend fadomuziek aan staan. De helft van die portretten hangt al aan de muren in Lissabon en twee zelfs in een klein museum in Lissabon. Mede door mijn enorme interesse in deze muziekvorm zijn er vele mooie vriendschappen ontstaan met deze fadozangers. Maar ook films kunnen me inspireren en de natuur. Ik maakte een serie schilderijen en pastels van dode vogels die ik tijdens wandelingen tegenkwam, opraapte en mee naar huis nam om te schilderen… Er zijn genoeg mensen die dit macaber vinden, maar voor mij is het alleen maar interessant eigenlijk. Om te verkopen kun je beter levende dieren schilderen, haha, er is maar een enkeling die dit koopt voor aan de muur. Wat ik absoluut NIET graag als onderwerp heb in mijn werk zijn mechanische dingen zoals auto's, motoren, vliegtuigen, boten en zo. En ook landschappen, stillevens en architectuur om te schilderen zijn aan mij niet besteed.

Portret van fadogrootmeester Alfredo Marceneiro - Bastiaan Mol
Portret van fadogrootmeester Alfredo Marceneiro, 2016 — Bastiaan Mol

Dark Thoughts - Bastiaan Mol
Dark Thoughts, 2018 — Bastiaan Mol

Welk werk heeft een speciale betekenis voor jou en waarom?
Dit vind ik een lastige vraag, omdat ik persoonlijk nooit tevreden ben over mijn eigen werk! Eigenlijk ben ik mijn eigen grootste criticus. Ik werk aan iets en als ik ongeveer op 2/3 ben, weet ik meestal al wel of het iets zal worden als het "af" gaat zijn (ja, wanneer is iets af, als je er zelden echt tevreden over bent? Op een gegeven moment moet je er mee stoppen). Ik hou van het creëren op zich, op het proces waarin je bezig bent te proberen iets tot stand te laten komen wat in je hoofd zit. Maar dikwijls verander ik ook van idee als ik bezig ben, zodat de uitkomst wanneer je zegt "nu is het af" er heel anders kan uitzien dan je voor ogen had bij aanvang. Ik laat dit altijd over aan mijn gevoel. Bij opdrachten heb je meestal wel meer een vast stramien om te werken natuurlijk. Als ik persé één werk moet noemen is het een schilderij waarop meerdere portretten te zien zijn van zangeres/actrice Eartha Kitt. Ik was al jaren een fan, had ook alle platen en films van haar en ook de boeken die ze schreef. Later ontmoette ik haar een aantal malen en hielden we contact per correspondentie. Ik maakte ooit een aantal schetsen van haar, die zij echter heel graag zelf wilde hebben. Eén werk hield ik voor mezelf over en dit heeft ze gesigneerd. Dit werk hangt niet ingelijst en bewaar ik gewoon in een grote map. Dit is een soort van aandenken aan haar, want in 2008 stierf ze aan darmkanker. Zij was een wijze vrouw en met haar denkwijze heeft ze mij best beïnvloedt tijdens een deel van mijn leven. Als ik dus maar één werk moet noemen, dan is het dat. Later schilderde ik ook nog andere actrices, zanger-/essen waarvan enkelen ook hun portret signeerden.


Als je voor jezelf werkt, ben jij degene die bepaalt wat er gebeurt

Hoe zou je je techniek omschrijven?
Ik gebruik tijdens het maakproces dat wat ik gevoelsmatig denk nodig te hebben. Dat kan van alles zijn, maar ook probeer ik soms dingen uit die ik voordien nog nooit samen had toegepast. Ik denk dat elke kunstenaar wel een voorkeur heeft voor een bepaalde werkwijze. Tijdens de academiejaren leer je diverse materialen toepassen. Zelden wordt er geleerd om met die materialen cross-overs te maken. Je krijgt een opdracht voor een pastelwerk en dan maak je dat ook braaf in pastels. Of een opdracht voor een werk in aquarel. Dan wordt er van je verwacht dat je die opdracht ook uitvoert zoals gevraagd, dus puur in aquareltechniek. Ik ben echter nogal van het spelen met de diverse materialen en verfsoorten en gebruik dikwijls meerdere materialen door elkaar. Bijvoorbeeld acryl met aquarel, of aquarel met gouache en pastels en inkt.... Het voordeel is dat als je voor jezelf werkt, jij degene bent die bepaalt wat er gebeurt. Ik ben dan ook héél blij met die vrijheid van werken.

Aalscholver op lantaarnpaal in de Coolhaven  - Bastiaan Mol
Aalscholver op lantaarnpaal in de Coolhaven, 2019 — Bastiaan Mol
Saint or Sinner - Bastiaan Mol
Saint or Sinner, 2020 — Bastiaan Mol


Wat betekent kunst voor jou?
Kunst om me heen, in musea en in het dagelijks leven is gewoon onmisbaar. Er zijn mensen die totaal geen interesse hebben in kunst, zeggen dat ze "het niet snappen". Ik ben er blijkbaar mee geboren, het zat altijd al in me, dus kan ik me niet voorstellen dat het plezier en de spanning van het steeds weer opnieuw willen creëren er ooit niet meer zal zijn. Het gaat mij niet eens om het feit dat je iets "nalaat" of het feit dat ik veel geld krijg met wat ik aan schilderijen produceer. Ik zal er nooit van kunnen rondkomen, dus daarvoor moet ik het niet doen. Ik doe het, omdat ik het niet laten kan en omdat ik al snel ongelukkig word als ik niet bezig kan zijn met het creëren van nieuwe ideeën. Er is één ding wat ik wel heel graag zou veranderen in de wereld van de art-galeries, maar ook op internet. Mag er alsjeblieft eens wat minder krampachtig gedaan worden over mannelijk naakt in de kunst! Vrouwelijk naakt is meestal veel minder een bezwaar. Mannelijk naakt heeft nog steeds een vreemd stempel. En dat is raar, discriminerend en zou eindelijk eens uit die taboesfeer moeten komen.


Fallen Angel - Bastiaan Mol
Fallen Angel, 2019 — Bastiaan Mol
Take a Bow - Bastiaan Mol
Take a Bow, 2020 — Bastiaan Mol