Naar het artikeloverzicht

Bloot, bloter, blootst

Een artikel uit Kunstenaar Magazine

Les Poseuses - Georges Seurat
Les Poseuses — Georges Seurat

Kritiek
Het verhaal van dit schilderij begint met het schilderij dat je op de achtergrond ziet. ‘Un dimanche après-midi à l'Île de la Grande Jatte’. Het werk waarmee Georges Seurat geschiedenis schreef. Dat werk realiseerde Seurat volledig in zijn pointillistische techniek: gekleurde stippen van onvermengde kleuren naast elkaar. Ze mengen zich op het netvlies en in je brein. Het pointillisme was gebaseerd op actuele wetenschappelijke theorieën over licht, kleur en optiek. In zijn voorstelling van een zonnige zondagmiddag aan het water, paste hij zijn techniek op methodische wijze toe. En dat was meteen het struikelblok voor veel conservatieve critici. Zij vonden de techniek prima voor onderwerpen waarin licht een belangrijke rol speelt zoals het landschap. Maar toch zeker niet voor nobele onderwerpen zoals het naakt? Een naakt moest realistisch zijn en de figuren op Seurats werk waren hen niet realistisch genoeg.

Les Poseuses - Georges Seurat
Detail rug model — Georges Seurat

Antwoord
Die uitdaging ging Seurat met plezier aan want hij dacht er duidelijk anders over. In de twee jaar nadat hij La Grande Jatte had voltooid, werkte hij van 1886 en 1888 aan ‘Les Poseuses. Op de achtergrond plaatste hij het doek van ‘La Grande Jatte’. Daardoor hoeven we ons niet te vergissen dat we in Seurats atelier zijn. In 1888 stelde hij het werk tentoon. ‘Zie je wel dat het pointillisme zich ook leent voor “het edelste der onderwerpen”: het naakt’ lijkt hij ermee te zeggen.

Les Poseuses - Georges Seurat
Detail staand model — Georges Seurat

Techniek
Bekijken we ‘Les Poseuses’ wat beter, dan zien we dat Seurat drie keer dezelfde vrouw afbeeldde. Let maar op het rode lint in het haar dat telkens terugkomt. Verschillende voorstudies voor ‘Les Poseuses’ bleven bewaard. Die tonen je goed hoe Seurat erin slaagde om de naakten volledig op te bouwen uit kleine stipjes in afzonderlijke kleuren. Ook met dit werk deed Seurat weer heel wat stop opwaaien. Een ordinair model dat haar dagelijks brood aan het verdienen is, afbeelden op een formaat dat normaal was voorbehouden aan historische of religieuze onderwerpen? Hoe durfde hij!

Auteur: Marthy Locht
www.museumteksten.com