Net als van Gogh naar Wasmes
Op de plek waar Vincent van Gogh ooit door modder en twijfel zijn kunstenaarschap vond, zet nu Mieke van Zundert haar ezel neer. De schilder uit Vincents geboortedorp Zundert zoekt in het Waalse Wasmes geen imitatie, maar verwantschap.
,,Ik denk niet dat ik per se Van Goghiaans werk maak", zegt ze. ,,Behalve dan dat ik, net als hij, schilder en vastleg wat op mijn pad komt." De Borinage is de streek waar Van Gogh in 1879 werkte als evangelist en kunstenaar-in-wording. Zijn poging om predikant te worden strandde, daarvoor was zijn levensstijl te controversieel. Maar het was ook hier waar hij zichzelf hervond als kunstenaar. Hij daalde af in de mijn van Marcasse en begon te tekenen wat hij zag: arbeiders, de schachten en de armoede. In diezelfde geest werkt Van Zundert deze maand, Niet in de inmiddels gesloten mijn, maar in de open lucht, plein-air. ,,Ik zet mijn ezel neer en ga aan de slag. De eerste weken heb ik vooral gebouwen vastgelegd in al hun vergane glorie: vervallen stallen, opslagplaatsen, oude mijnkarretjes. Het is haast een dystopisch landschap. En daartussen: auto’s van allerlei leeftijden, langzaam overgenomen door de natuur."
Toch beperkt ze zich niet tot gebouwen. ,,De laatste weken wil ik portretten maken van mensen die ik hier ontmoet. Eigenlijk is dat precies wat Van Gogh ook deed. Hij schilderde en tekende naar wat hij tegenkwam. Hij was niet bezig met Van Gogh zijn, hij dééd gewoon. Dat doe ik ook." De interactie met de omgeving is belangrijk voor Van Zundert. Ze stelt zich actief voor in lokale Facebookgroepen, loopt rond met een T-shirt met de tekst 'Oui, c’est celle de Zundert', een knipoog naar eerdere projecten als Ene van Zundert. ,,Zo weten mensen dat ze me mogen aanspreken als ik ergens sta te schilderen. Dat contact is waardevol."
Mensen mogen me gerust aanspreken als ik ergens sta te schilderen. Dat contact vind ik waardevol
Vincent van Gogh is voor haar een constante aanwezigheid. ,,Hij loopt als een soort gedwongen rode draad door mijn leven", zegt ze. ,,In 2003 maakte ik voor het eerst een serie die direct naar hem verwees. Maar toen met een vette knipoog. Om niet te zeggen: ronduit sarcastisch. Ik portretteerde naakten met zonnebloemen, als commentaar op hoe alles wat je met een zonnebloem siert ineens ‘Van Gogh’ lijkt te zijn." Het verblijf in Wasmes krijgt op 27 juli een bijzonder slot met de jaarlijkse herdenking Marcasse aux Chandelles, met kaarslicht, muziek, spel en ontmoetingen tussen kunstenaars. Daarna keert Van Zundert terug naar huis, om te verwerken wat ze heeft meegemaakt en het werk te ordenen.
Je kunt moeilijk een project als dit aangaan en dan precies doen wat je thuis ook doet
Op vrijdag 5 september opent haar tentoonstelling in het Van Goghhuis in Wasmes. De expositie loopt tot en met december. ,,Dat weekend is ook het bloemencorso in Zundert", zegt ze. ,,Voor het eerst in meer dan vijftig jaar sla ik het over. Maar deze ervaring is het waard." Met dit residentieprogramma, opgezet door onder meer Centre Culturel Colfontaine, Ville de Mons en Mons 2025, wil men kunstenaars uitnodigen om zich te laten inspireren door de historische en artistieke lading van de plek. Eerder verbleef fotografe Karin Borghouts al in het Van Goghhuis, met de fototentoonstelling Vincent Was Here. Van Zundert draagt daar nu een nieuw hoofdstuk aan bij. Geen imitatie van de meester, maar een zoektocht in zijn geest.
Bron: BnDeStem
Tekst: Martijn Schraven