Naar alle columns

De discuswerper

Door Agnes Frijlink

Een oneven jaar, dat is raar. Ik bedoel, de Olympische Spelen die gehouden worden op een oneven jaar. Dat is raar. Maar goed, raar is niet altijd gek.

Denkend aan de Olympische Spelen denk ik automatisch aan Griekenland, en dan wel speciaal aan de oude Grieken. Iedereen die op wat voor manier dan ook zich verdiept heeft in de kunstgeschiedenis, zal de oude Grieken voorbij hebben zien komen. Ook de klassieke Olympische Spelen. Dat de oorsprong van de Olympische Spelen in Griekenland ligt, dat staat vast. Maar of de Olympiërs van destijds hadden kunnen bedenken hoe de Spelen heden ten dage er uitzien, met 10.500 sporters uit 205 landen die meedoen aan in totaal 306 wedstrijden op 42 verschillende onderdelen, dat lijkt mij sterk.

De oorspronkelijke Olympische Spelen werden voor het eerst gehouden in 776 voor Christus. In 394 na Christus vonden de laatste Spelen plaats. De Romeinse keizer Theodosius die toen over Griekenland heerste verbood ze omdat hij al dat gesport maar een heidense bedoening vond. 1500 jaar bleef het stil, tot in 1896 het Olympische vuur weer werd aangestoken.

Diskobolos - Myron van Eleutherae
Diskobolos (kopie) — Myron van Eleutherae

En wat zijn de Spelen zonder de klassieke sporten zoals discuswerpen? Men was het erover eens dat die absoluut in het programma opgenomen moesten worden; alleen, niemand wist eigenlijk hoe dat moest. Hier bleek, dat behalve mooi, de beeldende kunst ook heel nuttig kan zijn. Om de techniek van het discuswerpen te doorgronden, wendde men zich tot alle mogelijke beelden en afbeeldingen van discuswerpers uit de oudheid.

Een beeld dat iedereen wel zal herkennen, is het beeld 'Diskobolos' (Discuswerper) van de Griekse beeldhouwer Myron van Eleutherae. Myron leefde in de 5e eeuw voor Christus, maar de precieze data zijn onbekend. Het origineel van zijn 'Diskobolos' is verloren gegaan, maar men bewaart een kopie in het Thermenmuseum in Rome. Intussen zijn er vele kopieën van de kopie gemaakt.

Discuswerper, kopie van Myron
Discuswerper, kopie van kopie van Myron

Dat Myron een zeer groot talent was, mag duidelijk zijn. Zijn weergave van een atleet in volle actie is bijzonder indrukwekkend. Hij heeft een grote kennis gehad van de anatomie en het 'bewegingsapparaat', zoals dat heet. Er wordt wel beweerd dat Myron zelf ook aan discuswerpen deed als verklaring voor het zo sterk en nauwkeurig kunnen uitbeelden van de discuswerptechniek. Ik durf dat niet zo stellig te beweren. Ik denk dat Myron in ieder geval een hele goede kijker was. Een goede kijker en een goede kunstenaar herken je mijns insziens ook aan de gekozen compositie. Immers, hij had voor vele andere manieren kunnen kiezen om een discuswerper in beeld te zetten; hij koos voor deze houding. De houding voor de slinger, op dit punt komt alles samen: de kracht en de finesse.
Hoe langer je naar dit beeld kijkt, hoe mooier het wordt.

Discuswerpen pictogram
Discuswerpen pictogram

Overigens is deze houding terug te vinden in de hedendaagse pictogrammen die verwijzen naar het discuswerpen. Als je zoiets voorbij ziet komen deze zomer tijdens de oneven Olympische Spelen, denk dan even aan Myron van Eleutherae.