Door Rian van Nieuwkerk, Kunstnieuws.nl

Toen het bij de redactie van kunstnieuws.nl bekend was dat beeldend kunstenaar Sasja Bork deel zou nemen aan het televisieprogramma ‘Sterren op het doek’ van omroep MAX vroegen wij haar voor ons aantekeningen te maken van haar belevenissen. Hieronder kunt u lezen hoe zij e.e.a. ervaren heeft:

“Zenuwachtig was ik toch wel toen het moment supreme daar was: collega-kunstenaars Sil van Mil en Albert Groenheyde hadden immers ook puik werk geleverd met hun versies van Bart Chabot. Zo verschillend en tegelijkertijd deden we qua techniek en originaliteit niets voor elkaar onder.
De crew van het programma ‘Sterren op het Doek’ gaf toe dat ze het moeilijk hadden te voorspellen voor welk schilderij Bart uiteindelijk zou kiezen. Ze hadden onderling een poule opgesteld en dit was de laatste opname voor dit seizoen: spannend dus... voor hen, voor ons... en later bij uitzending ook voor de kijkers.

Hoe het zo kwam dat ik daar in mijn paars-gele jurkje voor dito kleurig met palet geschilderd portret van Bart Chabot voor de camera’s kwam te staan?

Kees Wennekendonk die met zijn superrealistische tekeningen in onze galerie hing en ook meedeed aan het programma (hij ‘had’ Hans van Breukelen) tipte me snel te bellen, want ze zochten nog kunstenaars voor de laatste twee afleveringen. Twee dagen later zaten ze in de PoPuP Galerie aan de Oude Gracht (tevens mijn atelier) en een dag later hoorde ik dat ik naar Den Haag mocht komen om een bekende Nederlander op doek vast te leggen.

Ik was erg benieuwd wie het was. Misschien iemand uit de politiek gezien de locatie? Als het maar niet Geert Wilders is dacht ik nog. We gokten op Anouk en kregen... Bart Chabot. Ik herkende hem wel, als dichter en ergens een link met Jules Deelder. Kon niet gelijk op zijn naam komen. Gelukkig liep hij gelijk op mij af en stelde zich voor, mij een benarde situatie besparend.

Bart was onmogelijk als model: een ongeleid projectiel dat nooit stilzat, steeds rondliep en zelfs op zijn stoel ging staan. Ik had het mezelf ook niet gemakkelijk gemaakt door mijn studie meteen in paletmes te doen. En felle kleuren, want dat paste naar mijn gevoel wel bij zijn energie. Paletmes kun je bijna niet herstellen, omdat er dikke lagen olieverf ontstaan. Ik was wat te enthousiast met donkerblauw op de kaaklijn bezig gegaan, dus op een gegeven moment vond ik dat ie meer op Giphart dan op Chabot begon te lijken. Juist toen ik me dat bedacht ging Bart naast het schilderij staan (hij kon het doek niet zien) en begon een verhaal over Ronald Giphart! Ik kreeg gedurende de modelsessie geen contact en weinig hoogte van Bart, ondanks de serieuze vragen van Hanneke Groenteman, en reed naar huis met het idee dat ik het moeilijk ging krijgen.

De verdieping gekozen: geen Paul en Witteman of DWDD (ik heb immers geen TV) maar zijn eerste dichtbundel Popcorn uit de kast getrokken, Martin Bril’s keuze uit zijn gedichten ‘De Bril van Chabot’ en zijn laatste boek ‘Diepere Lagen’ over zijn hersentumor besteld en aan het lezen geslagen.

Deze man, daar kon ik meer mee. Maar de foto’s die ik had gemaakt tijdens de modelsessie waren stuk voor stuk ongeschikt: bewogen, niet de juiste houding. Dus zoeken op internet, mooie foto gevonden van een zittende Bart door fotograaf Pim Top, en van hem de foto op hoge resolutie gekregen: echt top!

Ik had me namelijk voorgenomen Bart in een rustige pose te schilderen. Die kant moest hij toch ook hebben. En hij heeft een gezin en vertelde tijdens het interview dat hij vooral trots is op het feit dat hij vader en echtgenoot is. Een familieman; ook een factor om rekening mee te houden: hij gaat het schilderij kiezen dat zijn gezin ook graag ziet.
Verder wilde ik het dicht bij mijn eigen stijl houden. Een café-setting. Kleurrijk. Liggend formaat. Maar welk cafe? Hotel Des Indes!
Zelf een poosje in Den Haag gewoond, mooi café, contrasterende tinten in het interieur (geel en paars) en daar zal ie toch vast wel eens geweest zijn? Een schrijver hoort thuis in een café: natuurlijke habitat.

Een andere factor waar ik rekening mee hield: ik weet uit ervaring dat een portret dat ‘je recht aankijkt’ vaak als confronterend wordt ervaren. Dat wilde ik niet. Ook weer met het oog op de rust: Bart moet het beeld uitkijken. Valt het ook niet zo op dat ie zo scheel is. Mes en twee kanten...
En: wat hij heel duidelijk aangaf aan het begin van de schildersessie:"ik ben 15 kilo aangekomen door de medicijnen en daar niet bepaald blij mee!" De foto die ik gebruikte was van een half jaar geleden. Probleem opgelost.

Voor het schilderen hadden we ruimschoots de tijd omdat we in de laatste aflevering zaten die opgenomen werd. Na twee weken werd de zogenaamde ‘update’ gefilmd. De kunstenaars zijn dan ongeveer halverwege het proces.
Ik had mijn schilderschool de Oude Werf in Nieuwegein uitgeleend aan Albert Groenheyde, zodat hij daar gefilmd kon worden (hij woont bij de Belgische grens en dat was te ver) Ik kon dus s’ochtends al ervaren hoe dat in zijn werk ging. Ik werd gefilmd in de PoPuP Galerie.
Ik had Bart al aardig staan, maar de achtergrond nog maar in de eerste twee lagen. Hanneke zei direct dat ik hem ‘te pakken had’ en dat gevoel had ik ook. Mijn best gedaan op zijn pak, om dat ondanks de grove streken toch een zijde-achtige uitstraling te geven. Bart heeft een goed oog voor mode: het jasje dat hij tijdens de sessie aanhad was met aandacht gekozen. Net als zijn bril: eigen ontwerp, dus belangrijk item: ook zo precies mogelijk uitgewerkt. Aan de achtergrond een spiegeling toegevoegd voor meer diepte: Bart zit in een leeg cafe, maar in de spiegel zie je de barman drankjes inschenken. Een doorkijkje: toch wat levendigheid.

Voor de ‘onthulling’ reed ik naar Naturalis in Leiden waar we de schilderijen opstelden achter de zwarte onthullingsdoeken en het wachten begon. Misschien was het door het wachten, maar ik begon me toch wel zenuwachtig te voelen toen Bart bezig was zijn keuze te maken. Toen hij omschreef hoe hij het schilderij zag: een bankdirecteur van een middelgrote bank in een bibliotheek dacht ik: toedeledoki, hij neemt het echt niet mee naar huis. Maar vervolgens koos hij niet voor het ruitvormige realistische portret van Sil en ook niet voor de kwetsbare karakterkop van Albert... en realiseerde ik me dat hij mijn schilderij koos! De felle kleuren spraken hem aan, het feit dat hij niet zo prominent in beeld was en Des Indes had hij direct herkend (en hij vertelde me later dat hij er zijn huwelijksfeest heeft gevierd).

Een leuke ervaring, mooie reclame en laat de opdrachten nu maar komen! "

fantastisch gedaan,,,,,,,,,alleen al de zenuwen .. proficiat!!

Mooi verslag ook en reuze knap, en integer verantwoord (voor zover dat nodig is).

Van harte gefeliciteerd Sasja!

Leuk en verfrissend werk! Mijn complimenten en felicitaties!

Met creatieve groet,
Wim Moerman