Naam: Sjoukje Iedema
Woonplaats: Leeuwarden
Opleiding: Verpleegkundige (A, B, Z), Portrettekenen en aquarellessen bij Peter Vassilev, Academie voor Beeldende kunst “Vredeman de Vries”, afgestudeerd in 1992 Monumentale Vormgeving met nominatie voor het Olivier Boelstra stipendium.
Discipline: Schilderen en diverse technieken
Site: http://www.sjoukjeiedema.exto.nl en http://www.sjoukjeiedema.nl

Inspiratie
Nieuwsgierigheid naar historische gebeurtenissen, naar de oorsprong van dingen en situaties, maar ook liefde voor de natuur en de materialen waar ze mee werkt zijn voor Sjoukje Iedema een belangrijke bron van inspiratie. De laatste jaren zijn daar ook haar ervaringen met- en analyse van het menselijk gedrag bijgekomen.
Sjoukje heeft 18 jaar als verpleegkundige in de psychiatrie gewerkt, die ervaringen van toen werken door in haar werk van nu. Dit is in de loop der tijd zo gegroeid en niet iets wat ze van tevoren bedacht. Ze laat zich hierbij leiden door haar intuïtie wat tegelijk een bron van inspiratie is. Toch is ze aan de andere kant, verteld ze, altijd al analytisch ingesteld geweest , het hoe en het waarom op elk vlak wekt haar nieuwsgierigheid. ‘De oorsprong van alles maakt me nieuwsgierig, het raakt de mensheid van nu, omdat wij nu met de gevolgen van onze geschiedenis (moeten) leven.’

Een kunstenaar die haar al sinds langere tijd inspireert is Cy Twombly. Zijn eigenheid, poëzie, durf, research en de manier waarop hij omgaat met materialen komen heel dicht bij haar gevoel. Ditzelfde geldt voor het werk van Tjibbe Hooghiemstra en Jan Radersma, maar ook van sommige oude meesters als Rembrandt en dan vooral zijn etsen en tekeningen.
Sinds kort is ook het werk van Anselm Kiefer een inspiratiebron. Hij is veel met existentiële waarden en spiritualiteit bezig, wat een meerwaarde aan het werk geeft. “Ik vind een werk pas compleet als het iets te vertellen heeft, als er een inhoudelijke boodschap in verwerkt is. Kunst is communicatie met de mensheid. Net zoals film e.a. kunstuitingen dat natuurlijk zijn. Ik heb te doen met het leed van de mensheid en dan vooral ook het persoonlijke leed wat je jezelf aandoet, bewust of onbewust. Ik probeer mensen in mijn laatste twee series in mijn vrije werk bewust te maken van hun keuzes. Hoe bewuster je bent, hoe beter je je keuzes kunt bepalen en die zijn weer belangrijk voor het je goed voelen bij alles wat je doet..”

Werkwijze.
Voor haar vrije werk kan ze soms wel een jaar of langer met een idee rondlopen. Als dan blijkt dat het nog steeds intrigeert werk ze het verder uit.
Sjoukje laat zich hierbij leiden door het thema en doet hiernaar verder research. Ze werkt met materialen die haar gevoel haar ingeeft. Het liefst laat ze de duidelijk herkenbare vorm los, in het vrije werk gaat het al die kant op, het zijn dan ook series die gaan over bewustwording.
Een voorbeeld hiervan is onderstaand werk uit de serie ‘Les Élégantes’, (een serie waar ze nog aan werkt) die gaat over modestijlen vanaf de zestiende eeuw en o.a. over de consequenties van “het mee willen doen”. Op dit schilderij een korset achter tralies met de tekst "que-est ce que vous aimez?". De toeschouwer wordt hierdoor aan het denken gezet.

Bij de wadschilderijen was er niet zo’n zelfde lange voorperiode als bij haar ‘vrije werk’.
Deze wadschilderijen zijn vooral gemaakt in opdracht van een galerie op Ameland. Hierin probeert ze de wadden sferen zo goed mogelijk weer te geven.
Na 7 jaar lang een tweede huisje te hebben gehad bij de Waddenzee tussen Wierum en Nes (Dongeradeel) heeft ze daar alle seizoenen intensief meegemaakt. “Het wad zit in mijn hoofd, ik ruik, proef, zie de sferen en de kleuren. Regelmatig ga ik naar Ameland, want ik moet het wad op zo nu en dan. Heerlijk!”
Zowel in het vrije werk als in het werk in opdracht is het weergeven van een bepaalde sfeer heel essentieel. Zonder sfeer geen uitstraling. “In een werk moet een ziel wonen en dan heb je ook gelijk je sfeer.”

Grafische technieken waren een onderdeel van het programma op de kunstacademie, wat haar daarin vooral aansprak waren de droge naald lijntjes die je krast in de etsplaat. Dunne fragiele, dynamische en organische lijntjes. Deze lijntjes zie je ook in al haar werken terug, gekrast in en door de verflagen heen.
Het uitgangspunt van al de werken is een goede basis, dat zorgt voor de juiste uitstraling van het werk. Hiervoor worden de panelen eerst geprepareerd met gesso waarna het oppervlak wordt ‘dichtgekrast’ met een zwarte oilbarstump. Een dikke staaf die je in de hand kunt houden en waar je als het ware mee kunt tekenen. Door al dat gekras met de oilbarstump krijg je een heel mooi reliëfpatroon, wat je niet met een kwast krijgt. Hierna moet het eerst drogen en dan begint Sjoukje te schilderen.
Ze werkt gelaagd en krast met een schroevedraaier, die al 20 jaar trouw dienst doet, een soort van etsachtige lijntjes door de verf heen. De lijntjes vallen beter op als de ondergrond zwart is. Vandaar dat ze een zwarte oilbarstump gebruik.

Waar Sjoukje vanaf het begin dat ze ging schilderen aan vast heeft gehouden is de gedachte aan een eigen identiteit en een eigen handschrift. In de eerste periode na de kunstacademie is ze thuis gaan werken en heeft bewust weinig kunstboeken ingekeken en bijna nooit musea bezocht. Dit om (onbewuste) beïnvloeding door andere kunstenaars te vermijden en om erachter te komen wat haar eigen handschrift en haar eigen stijl van werken is.
Na 16 jaar thuis gewerkt te hebben was er meer de behoefte aan feedback. Sjoukje is toen naar een atelier gegaan met meerdere collegae om zich heen.
Haar manier van werken is nog steeds in ontwikkeling. Het materiaal is een belangrijk uitgangspunt. Ze maakt nooit schetsen vooraf, al doende ‘laat het materiaal en de compositie zien wat er moet gebeuren’. Afgaande op haar gevoel en intuïtie weet ze of een werk klopt en af is.

Welk werk is voor jou belangrijk/neemt een speciale plek in?
Op dit moment neemt de “Tapijt van Bayeux -serie” een bijzondere plek in. Dit is haar vrije werk. Het heeft een aantal jaren geduurd eer deze serie af was.
Tijdens de jaren op de kunstacademie kwam Sjoukje in aanraking met het ‘Tapis de Bayeux’ (een borduurwerk van 70 meter lang en 50 cm hoog, dat de geschiedenis uitbeeldt van de slag bij Hastings in 1066). Sindsdien zat het ergens in haar hoofd, het duurde 15 jaar eer ze daadwerkelijk met deze serie begon. Ze wilde zien of het lukte om van zoiets vreselijks als oorlog is, iets moois te maken. Iets wat een goed gevoel geeft. 'Het gaat ook om bewustwording; oorlog is er omdat mensen nog steeds bereid zijn om te doden en ellende te veroorzaken.'
Wat ook meespeelde was de uitdaging om een borduurwerk te kunnen schilderen, die sfeer over te brengen met een heel ander materiaal en het verwerken van tekst in een beeld op zo'n manier dat het toch een harmonieus geheel wordt.
Tijdens het schilderen is ze gaandeweg meer met verschillende materialen gaan werken en heeft min of meer de vorm losgelaten.
Door deze serie is ze erachter gekomen dat ze nu dichter bij haar gevoel kan komen tijdens het creatieve proces. “Het blijkt dat ik nu werk kan maken zoals ik het ook wil. Het heeft 18 jaar geduurd eer ik dit punt heb bereikt. Het heeft mij naar een andere dimensie getild, een dimensie waarin alle deuren openstaan en ik alle kanten uit kan. Dat gevoel van vrijheidsbeleving is iets waar ik altijd naar gestreefd heb. Het werken aan deze serie heeft mij ontwikkeling gebracht en dat inspireert mij weer.”


Hoe profileer jij jezelf?
Sjoukje is naast moeder van twee prachtige dochters, fulltime kunstenaar. Er zijn twee websites met haar werken. Eén laat het ‘vrije werk’ zien; www.sjoukjeiedema.nl en de ander het werk wat ze maakt in opdracht van een galerie www.sjoukjeiedema.exto.nl
Ze vindt het een geluk dat haar man de website kan maken en beheren, wat flink in de kosten scheelt en eventuele andere ergernissen, als je het laat doen door een webmaster.
Na een tijdje te hebben geprobeerd les te geven is ze ermee gestopt, er was weinig animo voor en wie wel reageerden waren studenten en mensen die al schilderden en zich verder wilden verdiepen, maar dan het liefst bijna gratis. Dat schoot dus niet op. Wel heeft ze twee vrouwen uit Ommen begeleidt die al schilderden. Ze zijn speciaal 2x een hele dag naar Leeuwarden gereisd om een workshop te doen wat ze een hele eer vond.
Sjoukje staat meestal niet op kunstmarkten, het is veel gedoe en het leverde nooit wat op.

Haar atelier heeft ze in een prachtig rijksmonument de Haniahof in Leeuwarden. In het gebouw zijn zo’n 22 kunstenaars actief in verschillende disciplines. Het gebouw is de bindende factor wat het tot een soort van collectief maakt, maar met allemaal zelfstandige eenlingen.
Eén keer per jaar organiseren de Hania-kunstenaars een open dag om mensen te trekken en om het werk extra onder de aandacht te brengen. Tijdens deze open dag kwam een paar jaar geleden Jan Radersma (kunstenaar uit Noord-Brabant) Sjoukjes atelier binnenlopen. Hij was onder de indruk van haar werk en sindsdien brengt het werk onder de aandacht en zorgt ervoor dat haar vrije werk in 'goede' galeries (galeries met nationale kunstkoop) komt te hangen.

Haar vrije werk wordt maar weinig geëxposeerd, omdat het per serie jaren duurt eer het klaar is. De verkoop ervan gaat redelijk maar dat is lang niet genoeg om van rond te komen. Dit werk wordt vertegenwoordigd door galerie De Kunstkamer in Hoogeloon en galerie Artemisia in Leeuwarden.
Inkomsten krijgt ze voornamelijk via de galerie Philadelphia -the Jewel op Ameland. Dankzij deze galerie kan ze de huur van het atelier betalen en de materiaalkosten waardoor ook haar verdere ontwikkeling in haar vrije werk mogelijk is.

Door tijdens openingen van collegae aanwezig te zijn en zich open te stellen voor andere contacten, probeert ze te netwerken, maar het is vooral via Jan Radersma dat haar netwerk groter wordt.
Sjoukje noemt zichzelf nogal passief wat betreft haar zoektocht naar galeries, meestal wordt ze gevraagd of uitgenodigd.

Exto
Door een collega werd ze geattendeerd op EXTO. ‘Een fijne site om je werken onder de aandacht te brengen. En een actieve site met gepassioneerde mensen die de zaak draaiende houden'.Een initiatief dat ze graag ondersteunt door een betaald pakket te nemen. Sinds ze op EXTO staat wordt ze regelmatig benaderd door bedrijven uit binnen- en buitenland die in de kunstbranche werkzaam zijn met een uitnodiging te participeren in hun ideeën. Alleen moet je er áltijd voor betalen, dat ergert haar behoorlijk, ze gaat dan ook nooit in op deze uitnodigingen.
Soms krijg ze reacties van mensen dat ze haar werken mooi vinden. Er is nooit iets verkocht via EXTO.
Er is geen hoofdsite. Er is de “commerciële” EXTO site en de site met haar vrije werk. De werken op deze twee sites zijn elk van een andere orde. Alle twee doen ze er toe en daarom zijn ze alle twee ‘hoofdsites’.
EXTO functioneert voor Sjoukje voornamelijk als etalage en om af en toe werk van andere kunstenaars te bekijken of een interview te lezen.


Heb je nog vragen aan Sjoukje? Stel ze hier!


Liesbeth Daale

hoi Sjouk

Gefeliciteerd ,goed interview,(complimenten voor Liesbeth).
Sterk werk!
Er zijn velen die schilderen,er is slechts maar een handje vol die kunst maken,jij bent één daarvan.!!Trots op je.xxx

Gea

Oei, dit raakt me wel lieve Gea!!! Ben ontroerd door je reactie, dank je wel!!!!

Dikke kus van Sjoukje.