Toon onbeantwoorde berichten | Toon actieve onderwerpen



Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 
 Interview met Erie Merkus 
Avatar gebruiker

Berichten: 4749
Naam: Erie Merkus
Woonplaats: Zeist
Opleiding: diverse cursussen tekenen en schilderen (waaronder bij De Werkschuit De Bilt/Zeist en bij het Utrechts Centrum voor de Kunsten)

Bijlage:
Erie.jpg
Erie.jpg [ 53.78 KiB | 3748 keer bekeken ]



Wie of wat inspireert je in je werk en werk je volgens een bepaalde methode?
Ik ben de laatste tijd erg bezig met de filosofie van de levenskunst. Centrale vragen voor mij zijn daarbij: Hoe richt je je leven op een zo zinvolle en plezierige manier in? Hoe maak je daarin je eigen keuzes? Hoe ga je om met de vrijheid die je in je leven hebt? Ik ben daarbij erg geïnspireerd door de denkbeelden van de filosoof Joep Dohmen en de literatuurwetenschapper Maarten van Buuren. Zij hebben onlangs een boek over dit thema geschreven, getiteld “De prijs van de vrijheid”. Dit boek is het resultaat van een uiterst boeiende lezingencyclus die zij in 2009/2010 hebben gegeven aan de universiteit van Utrecht.
Ik heb in verschillende fasen van mijn leven ervaren dat het leven met mij op de loop ging; dat ik niet meer “in charge” was, niet meer de regisseur was over mijn eigen leven. Ik ben er gelukkig telkens in geslaagd om de regie weer naar mijzelf toe te trekken, om het heft weer in eigen handen te nemen. Als je Joep Dohmen en Maarten van Buuren mag geloven is dat typisch een problematiek van deze tijd. Steeds minder wordt je leven bepaald door traditionele verbanden in de maatschappij (kerk, familie) en door traditionele waarden- en normenpatronen. De mens moet zelf op zoek naar nieuwe vormen van houvast. De mens moet vooral zelf keuzes maken. Hoe geef je zelf je leven vorm en inhoud?
Het blijkt dat dit ook één van de thema’s is in mijn schilderkunst. Ik zeg bewust “het blijkt” omdat schilderen voor mij deels een onbewust en deels een bewust proces is. Ik schilder al jaren mensen in een soort van geïsoleerde, desolate omgeving. Of zelfs mensen zonder omgeving. Mensen die in zekere zin in zichzelf gekeerd zijn, genoeg hebben aan zichzelf.
Ik heb pas in de loop van de tijd ontdekt wat ik hier eigenlijk mee wil zeggen. De mens wordt in wezen niet bepaald door zijn omgeving, de mens is pas echt mens als je hem/haar los ziet van al het uiterlijk vertoon. De mens is zelf heer en meester over zijn eigen leven.
Het naakt is daarbij voor mij erg belangrijk. Naakt toont de mens zich zoals hij/zij werkelijk is. Het naakt is voor mij meer dan een symbool voor het wezen, de kern van de mens.

Bijlage:
N102_SuiteGothique_3300_2exto.jpg
N102_SuiteGothique_3300_2exto.jpg [ 60.46 KiB | 3748 keer bekeken ]


Op het niveau van het individuele schilderij voltrekt zich dit proces ook. Ik ben niet iemand die een schilderij maakt vanuit een vooropgezet idee dat ik koste wat het kost wil vasthouden. Schilderen is een proces waarbij je onderweg ontdekt wat het materiaal met je doet. Het materiaal kan zijn het onderwerp, het model dat je aan het schilderen bent, maar ook de verf. In die zin is elk schilderij een avontuur. Dat maakt schilderen ook zo boeiend. Je weet van te voren niet waar je uitkomt.
Dit laatste lijkt in tegenspraak met wat ik eerder zei over regisseur zijn. Ik wek daarbij misschien de indruk dat ik een control-freak ben. Dat is maar ten dele waar. Ik wil graag de touwtjes in handen hebben, maar ik hou ook van het onvoorspelbare, van het verrassende.
En ook in het echte leven moet je continu reageren op wat je tegenkomt, wat er op je pad komt.

En het schilderen van mensen die “los” staan van hun omgeving is daarom natuurlijk ook maar de halve waarheid. We leven in een sociale, fysieke en culturele omgeving waar we ons nu eenmaal toe te verhouden hebben. Deze omgeving is in hoge mate door de mens zelf bepaald en dus een product van het menselijk handelen. Je hebt met je omgeving, met je cultuur te dealen, of je dat nu wilt of niet. Maar de manier waarop je dat doet, dat is nu net de vrijheid die je als individu hebt, en waar je dus mee om moet weten te gaan. En als je dat een beetje goed doet, dan kun je volgens mij spreken van levenskunst.
Ik heb de verhouding van de mens tot zijn cultuur uitgedrukt in mijn vijfluiken “Chariatiden en Atlanten” en “Suite Gothique”. In eerste instantie ben ik in deze werken alleen op zoek gegaan naar de symmetrie in de opgaande lijnen van Griekse en Romeinse zuilen, gotische kathedralen en de opgaande lijnen in de menselijke figuur. Pas nadat de werken af waren heb ik er bovenstaande betekenis aan gegeven. De mens is in zekere zin gevormd door cultuur, maar moet daarin vervolgens zijn eigen weg kiezen.
Een vroegere docent van mij hanteerde de volgende stelregel voor het maken van een schilderij: “Je moet eerst doen, dan kijken, dan denken, en dan weer doen”. Ik ben het daar erg mee eens. De wisselwerking, het reageren op wat je zelf aan het doen bent, op wat er onder je eigen handen ontstaat, en daarin dus continu keuzes te maken is een boeiend proces. In die zin verschilt het maken van een schilderij niet van het leven zelf. Ik vind het ook niet erg om vaak pas achteraf een betekenis te geven aan wat ik hebt gemaakt. Maar het geven van die betekenis is wel belangrijk voor mijn ontwikkeling. Het maakt me bewust van wat ik aan het doen bent. Daardoor kan ik weer een volgende stap zetten, ook al is die in eerste instantie misschien onbewust.


Welk werk is voor jou belangrijk/neemt een speciale plek in?
Het schilderij “Maria” uit 2000 is voor mij erg belangrijk. Dit was één van de eerste schilderijen die ik maakte waarin de verhouding van de mens ten opzichte van zijn omgeving, en tegelijkertijd “de mens op zich” een plaats krijgt.

Bijlage:
N014_Maria II.jpg
N014_Maria II.jpg [ 228.1 KiB | 3748 keer bekeken ]



Dit schilderij is voor mij ook verbonden aan het model Maria Vliegen. Ik heb haar vaak geschilderd. Wat mij steeds in haar fascineert is de kracht en authenticiteit die ze uitstraalt. Zij weet dat op een magistrale manier over te brengen op degene die haar verbeeldt.
Zij is voor mij ook het voorbeeld dat je niet hoeft te voldoen aan het klassieke schoonheidsideaal. Zij symboliseert voor mij dat elk mens goed is zoals hij/zij is. Ook dat is een aspect dat ik in mijn werk wil laten zien.


Zou je iets kunnen vertellen over je serie “Come close”? Wat bedoel je met de titel? Had je toen je begon al een serie voor ogen of ontstond die? Het is een opvallende serie, omdat de titel warm is, maar de kleuren eigenlijk best koud.
De serie heb ik gemaakt naar aanleiding van een serie modelschetsen, waar ik details heb uitgelicht. Je komt als je naar de schilderijen kijkt als het ware dichtbij de figuren. Dat verklaart de titel.
Ik vind dat sommige onderwerpen zich meer lenen voor een serie. Ik vind dat in deze serie de schilderijen elkaar, en datgene wat ik ermee wil zeggen, versterken.

Bijlage:
N106_ComeCloseI.jpg
N106_ComeCloseI.jpg [ 41.86 KiB | 3748 keer bekeken ]



Ik vind het altijd fascinerend als de toeschouwer ook zijn of haar eigen interpretatie aan een schilderij geeft. Dat je als toeschouwer een tegenstelling ervaart tussen de titel en de kleuren vind ik interessant. Ik heb zelf die tegenstelling niet willen weergeven. Maar het zet me wel aan het denken.


Ben je fulltime kunstenaar of heb je ook nog werkzaamheden buiten de kunst – zo ja: welke?
Ik ben geen fulltime kunstenaar. Ik ben opgeleid als pedagoog/onderwijskundige en heb een beleidsfunctie in de jeugdzorg. Ik vind het boeiend om in mijn leven met verschillende dingen bezig te zijn. Ik heb inmiddels tal van beleidsfuncties in de zorg- en welzijnswereld vervuld. Ik vind het belangrijk om op deze manier een (wellicht bescheiden) bijdrage te leveren aan het welzijn van mensen.
In zekere zin geeft het hebben van een andere baan mij ook de vrijheid om als kunstenaar mijn eigen weg te gaan. Ik hoef mij geen zorgen te maken over de vraag hoe ik als kunstenaar brood op de plank krijg. Ik schilder alleen wat ik zelf wil, zonder me druk te maken over een eventuele marktwaarde. Als ik daarmee af en toe kan exposeren en als ik af en toe wat verkoop is dat erg leuk en erg prettig, maar dit is voor mij nooit het hoofddoel.
Ik vind het ook fijn om met verschillende dingen bezig te zijn. Mijn werk in de jeugdzorg is erg “vanuit het hoofd”. Het is voor mij niet genoeg om alleen met mijn hoofd bezig te zijn. Het schilderen is een creatief proces waarbij ook andere aspecten dan het hoofd aan de orde zijn. Ik kan natuurlijk niet beoordelen hoe het zou zijn om fulltime kunstenaar te zijn. Maar ik kan me zo voorstellen dat ik ook dan behoefte zou hebben om me ook op andere terreinen te ontplooien. Ik ben erg voor de meerdimensionale mens.

Heeft je ontwikkeling als schilder ook invloed op je werk in de jeugdzorg, in de zin dat je anders naar mensen en menselijke motieven kijkt?
Jazeker. Wat ik merk, is dat het onderwerp “ontwikkeling” voor mij steeds belangrijker wordt, als schilder maar ook als persoon en in mijn andere werk. Voor een pedagoog is dat ook niet verwonderlijk; daar gaat het natuurlijk om de ontwikkeling van kind tot volwassene. Maar met het volwassen worden, houdt die ontwikkeling natuurlijk niet op. Ik ervaar dat persoonlijk nog dagelijks. Daarnaast ben ik in mijn werk in de jeugdzorg, en in de banen daarvoor, altijd op zoek naar verbetering, vernieuwing. Dat maakt dit soort werk voor mij pas interessant. Ik heb een zekere allergie voor mensen die niet vooruit willen.

Bijlage:
N107_ComeCloseII.jpg
N107_ComeCloseII.jpg [ 36.79 KiB | 3748 keer bekeken ]




Geef je les/workshops?
Nee

Sta je op markten en/of word je door een galerie vertegenwoordigd?
Ik neem niet deel aan kunstmarkten. Dit hangt voor mij samen met het feit dat ik niet schilder om ervan te leven. Ik heb het wel een paar keer overwogen, maar trek dan al snel de conclusie dat het mij waarschijnlijk niet veel op zal leveren en dat ik mijn tijd liever aan andere dingen besteed.
Ik vind het wel belangrijk om periodiek te exposeren. Ik wil mijn werk natuurlijk wel laten zien. En ben altijd ook wel nieuwsgierig welke reacties mijn werk oproept.
Ik word daarbij niet vertegenwoordigd door een vaste galerie.

Ben je lid van een kunstgroep of collectief?
Ik ben lid van teken- en schildersvereniging De Toets in Zeist. Deze vereniging heeft een eigen atelier waar je op vaste dagdelen in de week samen met anderen kunt schilderen. We werken daarbij in een cyclus van vier weken. Elke week heeft zijn vaste thema: stilleven, gekleed model, vrije opdracht en naaktmodel. Het fijne van deze vereniging is dat je in groepsverband schildert waarbij je elkaar feedback kunt geven, en dat er gezamenlijk modellen worden geregeld.
Ik gebruik het werk dat ik bij De Toets maak meestal als basismateriaal (schetsen, opzetten van schilderijen) die ik later in ander werk verwerk.
Elke vrijdagochtend schilder ik bij het Utrechts Centrum voor de Kunsten. Hier ben ik meer bezig met het werk waar het mij echt om gaat. Langdurigere projecten waarbij ik datgene wat ik wil laten zien uitwerk en uitdiep. Ook in mijn eigen atelier ben ik hier mee bezig.

Organiseer je je eigen exposities of wordt dat voor je geregeld?
Exposities regel ik ten dele zelf. Dit geldt dan voor de solo- of duo-exposities. Maar ik exposeer ook vaak met groepen, en dan organiseer je het samen met anderen. Of dan wordt het inderdaad voor je geregeld.

Op welke manier breid jij je netwerk uit?
Internet is daarbij erg belangrijk. Via Exto ben ik met veel andere kunstenaars in contact gekomen. Dat heeft onder andere geleid tot mijn deelname aan Mea Vulva, tot deelname aan een expositie van de Kunstreizigers, tot deelname aan Exto-point.
Ik vind het lastig om mezelf als kunstenaar te verkopen. Schilderen en marketing zijn twee totaal verschillende dingen. In dat laatste ben ik in ieder geval niet goed.


Hoe ben je bij Exto terechtgekomen?
Een vriend attendeerde me jaren geleden op Exto. Het bevalt uitstekend: je hebt een gratis website, je komt in contact met andere kunstenaars, en het kan leiden tot gezamenlijke exposities.

Fungeert je extosite als hoofdsite of is het extra?
Ik heb naast mijn extosite nog een andere site: http://www.eriemerkus.nl; een cadeautje van mijn vriendin toen ik 40 werd, inmiddels alweer bijna 10 jaar geleden. De sites fungeren gelijkwaardig naast elkaar.

Ben je wel eens op het extoforum?
Heel af en toe. Het is belangrijk voor het contact met andere kunstenaars. Aan de andere kant heb ik niet veel tijd om me diepgaand in allerlei discussies te verdiepen en hieraan deel te nemen. Ik stoor me ook wel eens aan de manier waarop sommigen op het forum anderen bejegenen. Dat houdt me ook wel een beetje tegen. Zo kan ik ook weinig met de discussie die zo af en toe op het forum de kop opsteekt over professionals versus amateurs. Ik ken amateurs die de sterren van de hemel schilderen, en er zijn natuurlijk professionals waarvan je je afvraagt….(vul zelf maar in).







Heb je ook een vraag aan Erie, dat kan hier.

Agnes Frijlink,

_________________
Alles kan........, in principe...


Bericht: #1
06 mei 2011 10:31
Profiel
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 1 bericht ] 


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast



Zoek naar:
Powered by phpBB